Rozmnażanie hortensji z patyków na wiosnę polega na ukorzenianiu zdrewniałych sadzonek, czyli sztobrów, pozostałych po cięciu. Z jednego zdrowego pędu można uzyskać kilka nowych roślin, szczególnie w przypadku hortensji bukietowej i krzewiastej.
Jakie pędy wybrać?
Sztobry pobiera się wczesną wiosną, gdy miną mrozy, ale pąki hortensji pozostają jeszcze w spoczynku. To dobry moment, ponieważ materiał powstaje przy okazji regularnego cięcia krzewu. Metoda sprawdza się głównie dla Hydrangea paniculata, czyli hortensji bukietowej, oraz Hydrangea arborescens, nazywanej hortensją krzewiastą lub drzewiastą. Poszczególne odmiany mogą jednak ukorzeniać się z różną łatwością.
Wybieraj proste, zdrowe pędy o grubości zbliżonej do ołówka. Bardzo cienkie gałązki mają mało zapasów potrzebnych do wytworzenia korzeni. Po przecięciu drewno powinno być jasne, z widoczną zieloną obwódką pod korą. Ciemny, brunatny środek może świadczyć o przemarznięciu i taki fragment lepiej odrzucić.
Przygotuj następujące narzędzia i materiały:
- Sekator – czysty i ostry, aby nie miażdżył pędów.
- Doniczki – wysokie na tyle, by pomieściły sadzonki o długości około 20 cm.
- Lekkie podłoże – mieszankę torfu z piaskiem lub perlitem.
- Ukorzeniacz do sadzonek zdrewniałych – w proszku albo żelu.
- Etykiety – przydatne przy rozmnażaniu kilku odmian.
Jak przygotować sztobry hortensji?
Usuń zaschnięty kwiatostan, a następnie podziel pęd na fragmenty długości około 20 cm. Każdy sztober powinien mieć dwa lub trzy oczka, czyli pąki rozmieszczone wzdłuż pędu. Przy krótkich międzywęźlach zostaw trzy oczka, natomiast przy długich wystarczą dwa.
Dolne cięcie wykonaj prostopadle, około 2–3 cm poniżej najniższego oczka. Górne zrób ukośnie, około 2 cm nad najwyższym oczkiem. Taki sposób cięcia ułatwia rozpoznanie góry i dołu sadzonki, a skośna powierzchnia na górze ogranicza zatrzymywanie wody przy pąku.
Najważniejsza jest biegunowość, czyli zachowanie naturalnego kierunku wzrostu. Sztober musi trafić do podłoża tą samą stroną, którą wyrastał z krzewu. Jeśli pęd został już pocięty i nie wiesz, gdzie jest góra, poszukaj blizny liściowej. U hortensji przypomina ona szeroką literę V lub łuk. Pąk znajduje się nad nią, więc ta strona powinna być skierowana ku górze.
Rozmnażanie hortensji z patyków krok po kroku
- Przygotuj podłoże – połącz torf z piaskiem albo perlitem, mniej więcej w proporcji 2:1. Mieszanka ma być lekka, przepuszczalna i wilgotna, ale nie rozmoczona.
- Napełnij doniczkę – wybierz pojemnik wyższy od sztobrów i podlej podłoże przed sadzeniem.
- Zastosuj ukorzeniacz – zanurz w nim dolną, prostopadle przyciętą końcówkę sadzonki. Preparat nie jest bezwzględnie konieczny, ale może wspomóc tworzenie korzeni.
- Zrób otwór w podłożu – użyj patyczka lub pikownika. Dzięki temu nie zetrzesz ukorzeniacza podczas wkładania pędu.
- Posadź sztober właściwą stroną – umieść w ziemi dwa oczka, a jedno pozostaw nad powierzchnią. Przy krótkich międzywęźlach możesz schować dwa oczka i pozostawić najwyższe nad ziemią.
- Uciśnij ziemię – delikatnie dociśnij podłoże wokół pędu, aby dobrze przylegało do jego podstawy.
- Oznacz doniczkę – zapisz nazwę odmiany i datę pobrania sadzonek.
Nie wkładaj sztobrów bezpośrednio do bardzo mokrej ziemi. Nadmiar wody ogranicza dostęp powietrza i zwiększa ryzyko gnicia. Doniczkę ustaw w jasnym, lecz osłoniętym miejscu, bez ostrego słońca. Temperatura w pobliżu 20°C sprzyja ukorzenianiu, ale stabilne warunki są ważniejsze niż szybkie podgrzewanie pojemnika.
Jak pielęgnować sadzonki?
Podłoże powinno być stale lekko wilgotne. Kontroluj je regularnie, szczególnie po pojawieniu się liści, kiedy roślina zaczyna tracić więcej wody. Doniczkę możesz przykryć przezroczystym kloszem, na przykład odciętą butelką PET. Osłona utrzyma wilgotność powietrza, ale trzeba ją co jakiś czas zdejmować, aby przewietrzyć sadzonki.
W pielęgnacji pomagają następujące zasady:
- Podlewaj małymi porcjami, gdy wierzch podłoża zaczyna przesychać.
- Chroń doniczki przed przeciągiem, przemarznięciem i bezpośrednim słońcem.
- Nie wyciągaj patyków tylko po to, by sprawdzić, czy pojawiły się korzenie.
- Usuwaj liście, które całkowicie zwiędły lub zaczęły gnić.
- Stopniowo zwiększaj dopływ świeżego powietrza przed przeniesieniem roślin na zewnątrz.
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Działanie |
|---|---|---|
| Więdnięcie liści | Przesuszenie, zbyt wysoka temperatura, przeciąg albo słabe korzenie | Sprawdź wilgotność, przenieś doniczkę w stabilne, półcieniste miejsce i ogranicz nagłe zmiany warunków |
| Brak wzrostu | Sadzonka nadal tworzy korzenie, ma zbyt mało światła albo pochodzi ze słabego pędu | Utrzymuj umiarkowaną wilgotność i daj jej czas, zamiast intensywnie nawozić |
| Gnicie pędu | Zbyt mokre podłoże, brak odpływu wody lub słabe przewietrzanie | Ogranicz podlewanie, popraw odpływ i usuń uszkodzoną część, jeśli zdrowy fragment jeszcze pozostał |
Pojawienie się liści nie oznacza jeszcze, że system korzeniowy jest wystarczająco mocny. Sadzonki pobrane wiosną najlepiej pozostawić w doniczkach co najmniej do sierpnia. Przed wyniesieniem ich na stałe na zewnątrz przeprowadź hartowanie przez około 1–2 tygodnie, początkowo wystawiając rośliny na kilka godzin w zacienione miejsce.
Nie spiesz się z wysadzaniem do gruntu. W sierpniu można przesadzić dobrze ukorzenione sadzonki, ale słabsze egzemplarze bezpieczniej pozostawić w doniczkach do kolejnego sezonu. Ukorzenianie sztobrów trwa kilka miesięcy i nie każda odmiana daje taki sam rezultat. Największe szanse zapewniają zdrowe, grube pędy, prawidłowa biegunowość oraz wilgotne, ale nie mokre podłoże.
