Lawenda wąskolistna może przezimować na balkonie, ale wymaga izolacji doniczki. Lawendę francuską trzeba przenieść do jasnego i chłodnego pomieszczenia. W obu przypadkach najgroźniejsze są przemarzające korzenie oraz nadmiar wilgoci.
Co zrobić z lawendą przed zimą?
Najpierw sprawdź gatunek rośliny. Lawenda wąskolistna, nazywana też angielską, jest wyraźnie bardziej odporna na mróz i po zabezpieczeniu może zostać na zewnątrz. Lawenda francuska, czyli Lavandula stoechas, znosi zimno znacznie gorzej i powinna trafić do chłodnego pomieszczenia.
Doniczka chroni korzenie słabiej niż grunt. Bryła korzeniowa jest wystawiona na działanie mrozu z każdej strony, dlatego samo owinięcie części nadziemnej nie wystarczy.
| Gatunek | Możliwość zimowania na zewnątrz | Wymagania |
|---|---|---|
| Lawenda wąskolistna | Tak, w osłoniętym miejscu | Izolacja spodu i ścianek donicy, ochrona przed wiatrem oraz nadmiarem wody |
| Lawenda francuska | Nie w typowych warunkach polskiej zimy | Jasne pomieszczenie o temperaturze 5–10°C i bardzo oszczędne podlewanie |
Jak zabezpieczyć lawendę wąskolistną na balkonie?
Na zewnątrz zostawiaj przede wszystkim lawendę wąskolistną. Wybierz dla niej miejsce przy ścianie budynku, osłonięte od silnego wiatru i opadów. W czasie bardzo mroźnej, bezśnieżnej zimy ryzyko uszkodzeń jest większe, dlatego izolacja donicy ma szczególne znaczenie.
Przygotuj kilka materiałów, które ograniczą wychładzanie pojemnika:
- Styropian lub gruby karton do odizolowania dna donicy od betonu.
- Agrowłóknina, juta albo mata słomiana do owinięcia ścianek.
- Biała agrowłóknina zimowa do luźnego osłonięcia części nadziemnej.
- Podstawka lub paleta, która dodatkowo uniesie donicę nad zimnym podłożem.
Przygotowanie lawendy na balkonie wykonaj w kilku krokach:
- Sprawdź, czy donica ma otwory odpływowe, a podłoże jest przepuszczalne. Zalegająca woda może doprowadzić do gnicia korzeni.
- Ustaw pojemnik na grubym styropianie, kartonie albo drewnianej palecie. Izolacja od spodu jest ważniejsza niż samo okrycie rośliny.
- Owiń ścianki donicy jutą, matą słomianą lub grubą agrowłókniną. Nie zakrywaj otworów odpływowych.
- Luźno osłoń lawendę białą agrowłókniną, pozostawiając dostęp powietrza. Nie ściskaj pędów i nie twórz szczelnego opakowania.
- Ustaw donicę w zacisznym miejscu, najlepiej blisko ściany, ale tak, aby woda deszczowa nie zalewała podłoża.
Folia nie jest dobrym materiałem do szczelnego owijania lawendy. Zatrzymuje wilgoć i ogranicza cyrkulację powietrza, co sprzyja gniciu podczas odwilży. Osłona powinna chronić przed wiatrem, ale nie zamykać rośliny w nieprzepuszczalnym opakowaniu.
Jak zimować lawendę w pomieszczeniu?
Lawendę francuską przenieś przed nadejściem silnych mrozów do jasnego, chłodnego miejsca. Może to być nieogrzewana weranda, garaż z oknem, widna klatka schodowa albo inne pomieszczenie, w którym temperatura wynosi około 5–10°C. Ciepły pokój z temperaturą około 20°C nie jest dobrym miejscem, ponieważ roślina może nadmiernie się wyciągać i zużywać zapasy w okresie spoczynku.
Podłoże powinno być tylko lekko wilgotne. Podlewaj symbolicznie, mniej więcej co 3–4 tygodnie, ale zawsze sprawdź wcześniej ziemię. Podlej dopiero wtedy, gdy bryła korzeniowa wyraźnie przeschnie, a w pomieszczeniu nie panuje niska temperatura sprzyjająca zaleganiu wody.
Donica musi mieć sprawny drenaż. Warstwa grubego żwiru lub tłucznia na dnie, otwory odpływowe i przepuszczalne podłoże ograniczają ryzyko zastojów wody. Zimą nadmiar wilgoci bywa dla lawendy groźniejszy niż krótkotrwały chłód.
Pielęgnacja zimą i przygotowanie do wiosny
W czasie zimowania regularnie kontroluj stan rośliny, ale nie podlewaj jej według sztywnego kalendarza. Zwróć uwagę na kilka zasad:
- Podlewaj tylko wtedy, gdy podłoże wyraźnie przeschnie i nie ma mrozu.
- Sprawdzaj, czy woda nie zalega w osłonce lub podstawce.
- Zapewnij dostęp światła i, w pomieszczeniu, delikatną wymianę powietrza.
- Nie nawoź lawendy zimą, ponieważ roślina znajduje się w okresie spoczynku.
Wiosną usuń zimowe osłony, gdy miną silniejsze mrozy. Lawendę przechowywaną w pomieszczeniu trzeba najpierw zahartować, czyli stopniowo przyzwyczaić ją do słońca, wiatru i niższej temperatury:
- Przez pierwsze kilka dni wystawiaj donicę na zewnątrz na około 3–4 godziny, wybierając jasne, ale osłonięte miejsce.
- Przez następne dni stopniowo wydłużaj czas pobytu na balkonie i zwiększaj dostęp do bezpośredniego słońca.
- Całe hartowanie powinno trwać około 10–14 dni. Jeśli zapowiadane są przymrozki, na noc wstawiaj roślinę do środka.
- Na stałe wystaw lawendę najlepiej po 15 maja, gdy ryzyko wiosennych przymrozków jest małe.
Wiosenne cięcie wykonaj po rozpoczęciu wzrostu, zwykle na przełomie marca i kwietnia w przypadku roślin zimujących w chłodnym miejscu. Skracaj zielone przyrosty, formując zwarty kształt, ale nie wchodź głęboko w stare, zdrewniałe części, ponieważ lawenda słabo z nich odbija.
Największą szansę na przetrwanie zimy ma lawenda wąskolistna ustawiona na izolacji i zabezpieczona przed wiatrem. Lawendę francuską lepiej przenieść do jasnego pomieszczenia o temperaturze 5–10°C, ograniczyć podlewanie i wiosną stopniowo zahartować.
