Drzewka owocowe z odkrytym korzeniem sadzi się jesienią, najczęściej w październiku, albo wczesną wiosną – w marcu lub kwietniu, zanim ruszy wegetacja. Sadzonki w pojemnikach można sadzić przez większą część sezonu, ale wiosna ułatwia im start. Gatunki wrażliwe na mróz, takie jak morele i brzoskwinie, bezpieczniej sadzić wiosną.
Kiedy sadzić drzewka owocowe?
Termin zależy przede wszystkim od rodzaju sadzonki. Drzewka z odkrytym korzeniem powinny trafić do gruntu w okresie spoczynku, gdy nie mają liści i nie rozpoczęły intensywnego wzrostu. Jesienią dobrym terminem jest październik, pod warunkiem że ziemia nie jest zamarznięta, podmokła ani przesuszona. Wiosną sadzenie przeprowadza się w marcu lub kwietniu, zanim pąki zaczną się rozwijać.
Jesienne sadzenie daje korzeniom czas na częściową regenerację przed wiosną, ale młode drzewko musi zostać zabezpieczone przed mrozem. Wiosna jest bezpieczniejsza dla gatunków ciepłolubnych oraz w rejonach, w których jesienne spadki temperatury przychodzą wcześnie. Drzewka kontenerowane mają nienaruszoną bryłę korzeniową, dlatego można sadzić je także później, przez sezon wegetacyjny. W czasie upałów wymagają jednak regularnego podlewania.
Terminy sadzenia według rodzaju sadzonki
| Typ sadzonki | Termin sadzenia | Wskazówka |
|---|---|---|
| Z odkrytym korzeniem | Październik lub marzec–kwiecień | Sadzić wyłącznie w okresie spoczynku, przed rozwojem liści. |
| W pojemniku | Przez większą część sezonu | Najłatwiej przyjmuje się wiosną, lecz latem trzeba pilnować wilgotności podłoża. |
| Gatunki wrażliwe na mróz | Najlepiej wiosną | Dotyczy między innymi moreli i brzoskwiń, szczególnie w chłodniejszych rejonach. |
Jak prawidłowo posadzić drzewko owocowe?
Przed sadzeniem przygotuj szpadel, sekator, palik, wiązanie oraz wodę. Jeśli gleba jest żyzna i przepuszczalna, zwykle wystarczy dołek o głębokości około 50 cm i nieco większej szerokości. Na glebie ubogiej warto przygotować większy dołek, nawet o średnicy około 1 m, i wymieszać wydobytą ziemię z dojrzałym kompostem.
Sadzenie przebiega w kilku kolejnych etapach:
- Wybierz miejsce i wykop dołek, którego rozmiar pozwoli swobodnie rozłożyć korzenie. Jeśli drzewko wymaga podpory, wbij palik przed umieszczeniem sadzonki w ziemi.
- Sprawdź korzenie. Usuń sekatorem fragmenty uszkodzone, przemarznięte lub nadłamane, a zbyt długie skróć. Takie cięcie ogranicza rozwój ran i pobudza korzenie do regeneracji.
- Umieść drzewko w dołku na takiej wysokości, aby miejsce połączenia podkładki z odmianą znajdowało się kilka centymetrów nad powierzchnią gruntu. Zbyt głębokie sadzenie utrudnia wzrost i może powodować zamieranie rośliny.
- Zasypuj korzenie ziemią, delikatnie poruszając drzewkiem, aby podłoże wypełniło wolne przestrzenie. Następnie lekko udepcz glebę wokół pnia, tworząc płytką misę zatrzymującą wodę.
- Podlej sadzonkę obficie, nawet jeśli gleba była wilgotna. Po wsiąknięciu wody uzupełnij ewentualne zagłębienia i przywiąż drzewko do palika luźnym wiązaniem.
Rozstawa musi odpowiadać sile wzrostu podkładki. Orientacyjnie drzewka wysokopienne sadzi się co około 7 m, średnio rosnące co około 3,5 m, a karłowe co około 2,5 m. Dokładny odstęp zależy także od odmiany i docelowego sposobu prowadzenia korony.
Gdzie posadzić drzewka owocowe?
Najlepsze jest stanowisko słoneczne, osłonięte od silnych wiatrów i bez zastojów wody. Dostęp do światła wpływa na dojrzewanie oraz wybarwienie owoców. Nie sadź drzew w zagłębieniach terenu, gdzie gromadzi się zimne powietrze. Takie zastoiska mrozowe zwiększają ryzyko uszkodzenia kwiatów podczas wiosennych przymrozków.
Gleba powinna być przepuszczalna, umiarkowanie wilgotna i zasobna w próchnicę. Zbita, ciężka ziemia oraz wysoki poziom wód gruntowych utrudniają rozwój korzeni. W materiałach ogrodniczych jako granicę dla wielu drzew owocowych wskazuje się poziom wód gruntowych płytszy niż około 1,5 m. Na podmokłym stanowisku korzenie mają mało powietrza, a drzewka stają się bardziej podatne na przemarzanie.
Szczególnie ciepłego, zacisznego miejsca potrzebują:
- brzoskwinie, które źle znoszą chłodne i mokre stanowiska,
- morele, wrażliwe na późne przymrozki i silne wiatry,
- nektaryny, wymagające dużej ilości słońca i osłony,
- inne odmiany o wysokich wymaganiach cieplnych, dla których korzystne może być sąsiedztwo południowej ściany lub żywopłotu.
Na jakie błędy uważać?
Najczęstszy problem stanowi zbyt głębokie umieszczenie sadzonki. Nie należy też sadzić drzewka w zamarzniętej, podmokłej lub mocno zbitej ziemi. Jesienią trzeba uwzględnić ryzyko szybkiego nadejścia mrozu, a wiosną nie wolno dopuścić do przesuszenia korzeni przed posadzeniem. Po zabiegu nie wystarczy niewielka ilość wody – obfite podlanie pomaga usunąć puste przestrzenie przy korzeniach.
Jeżeli przesadzasz młode drzewko, przygotuj nowe miejsce przed wykopaniem rośliny i nie dopuść do wyschnięcia bryły korzeniowej. Starsze egzemplarze wymagają większej bryły i ostrożnego transportu. Przy drzewach mających ponad 10 lat przygotowania często rozpoczyna się rok wcześniej, natomiast bardzo starych drzew nie powinno się przesadzać bez wyraźnej przyczyny i fachowej oceny.
Najprostsza zasada jest taka: odkryty korzeń sadź jesienią lub bardzo wczesną wiosną, a drzewko w pojemniku wtedy, gdy możesz zapewnić mu regularne podlewanie. Dla moreli i brzoskwiń wybierz wiosnę oraz ciepłe, dobrze osłonięte stanowisko.
