Pelargonie najłatwiej rozmnożyć z sadzonek wierzchołkowych pobranych w lutym lub marcu albo pod koniec lata. O powodzeniu decydują ostre i czyste narzędzie, cięcie pod węzłem, osuszenie rany przez kilka godzin oraz oszczędne podlewanie. Zbyt wilgotne podłoże i przykrycie folią szybko prowadzą do gnicia.
Kiedy rozmnażać pelargonie?
Najlepszy termin przypada na luty–marzec, gdy przezimowana roślina zaczyna wypuszczać młode przyrosty. Drugi dogodny okres to koniec lata. W obu terminach wybieraj zielone, jędrne i jeszcze niezdrewniałe pędy. Samodzielne rozmnażanie pozwala tanio odmłodzić starszą pelargonię i uzyskać kilka nowych roślin z jednego okazu.
Jak przygotować roślinę mateczną i narzędzia?
Dzień przed pobraniem sadzonek podlej roślinę mateczną, aby pędy były dobrze nawodnione, ale nie mokre. Następnie przygotuj:
- ostry nóż lub sekator
- środek do dezynfekcji narzędzia, na przykład alkohol
- lekkie, przepuszczalne podłoże
- małą doniczkę z odpływem albo naczynie z wodą
- czystą powierzchnię do odłożenia sadzonek
Narzędzie powinno wykonać gładkie cięcie bez miażdżenia łodygi. Zgniecione tkanki wolniej się goją i łatwiej zatrzymują wodę, co zwiększa ryzyko gnicia. Pobieraj sadzonki ze zdrowych, niekwitnących pędów. Kwiaty i pąki warto usunąć, ponieważ sadzonka powinna przeznaczać energię na tworzenie korzeni.
Jak przygotować sadzonkę wierzchołkową?
- Odetnij wierzchołek zielonego pędu o długości około 5–10 cm. Zrób cięcie tuż pod węzłem, czyli zgrubieniem, z którego wyrastają liście. W tym miejscu najłatwiej pojawiają się korzenie.
- Usuń dolne liście, pozostawiając dwa lub trzy liście na szczycie. Zbyt duża liczba liści zwiększa parowanie wody, zanim sadzonka wytworzy własne korzenie.
- Obrywaj kwiaty i pąki, jeśli znajdują się na pobranym pędzie.
- Odłóż sadzonkę na kilka godzin w suche, zacienione i przewiewne miejsce. Miejsce cięcia powinno obeschnąć i lekko się zasklepić.
- Umieść sadzonkę w lekkim podłożu tak, aby najniższy węzeł znalazł się pod powierzchnią. Ziemię delikatnie dociśnij, a następnie podlej niewielką ilością wody.
Osuszenie rany jest szczególnie ważne u pelargonii. Jej mięsista, częściowo pusta łodyga łatwo nasiąka wodą, gdy zostanie od razu umieszczona w mokrej ziemi. Zasklepiona powierzchnia cięcia ogranicza przenikanie wilgoci do wnętrza pędu i zmniejsza ryzyko gnicia.
Nie przykrywaj świeżych sadzonek folią ani szczelnym woreczkiem. Wysoka wilgotność i brak przewiewu mogą sprzyjać chorobom grzybowym. Pelargonia lepiej znosi lekko przesychające podłoże niż stale mokre warunki.
Ukorzenianie w wodzie czy w podłożu?
Obie metody mogą się udać, ale różnią się późniejszą adaptacją rośliny. Wodę łatwo obserwować, natomiast sadzonka po przeniesieniu do ziemi musi przystosować się do nowego środowiska korzeniowego.
| Metoda | Zalety | Wady | Ryzyko |
|---|---|---|---|
| Ukorzenianie w wodzie | Możesz obserwować rozwój korzeni, a metoda jest prosta | Po posadzeniu korzenie muszą przystosować się do podłoża | Gnicie przy starej lub zanieczyszczonej wodzie |
| Ukorzenianie w podłożu | Roślina od początku tworzy korzenie w miejscu docelowego wzrostu | Nie widać korzeni, a kontrola podlewania wymaga większej uwagi | Przelanie przy ciężkiej, mokrej ziemi |
W przypadku wody zanurz jedynie dolne kilka centymetrów sadzonki. Ustaw naczynie w jasnym miejscu i regularnie kontroluj stan pędu oraz wody. Gdy pojawią się korzenie, przenieś roślinę do podłoża. Ukorzenianie bezpośrednio w ziemi zwykle powoduje mniejszy stres po przesadzeniu, dlatego jest dobrym wyborem, jeśli potrafisz podlewać oszczędnie.
Jak dbać o sadzonki po posadzeniu?
Ustaw doniczkę w jasnym miejscu, ale bez ostrego, bezpośredniego słońca. Temperatura około 18–23°C sprzyja ukorzenianiu. Podłoże powinno być lekko wilgotne, nigdy rozmoknięte. Pierwsze korzenie zwykle pojawiają się po około dwóch–trzech tygodniach, choć tempo zależy od terminu, światła i kondycji pędu.
Po przyjęciu się sadzonki możesz uszczknąć jej wierzchołek. Zabieg pobudza rozgałęzianie, dzięki czemu młoda pelargonia tworzy bardziej zwarty pokrój. Przed wystawieniem roślin na balkon lub taras stopniowo je hartuj. Na początku wynoś je na kilka godzin w ciągu dnia, a na noc pozostawiaj w pomieszczeniu. Szczególnie wiosną chroń je przed zimnem i przymrozkami.
Gdy sadzonka nie chce się przyjąć, sprawdź najczęstsze przyczyny:
- podstawa łodygi gnije, ponieważ podłoże jest stale mokre
- miejsce cięcia nie zostało osuszone przed posadzeniem
- sadzonka stoi w zbyt ciemnym miejscu
- tępe narzędzie zmiażdżyło tkanki podczas cięcia
- folia lub szczelne przykrycie zatrzymuje wilgoć i ogranicza przewiew
Najważniejsza zasada brzmi prosto: pobierz młody pęd, wykonaj czyste cięcie pod węzłem, pozwól ranie obeschnąć i podlewaj z umiarem. Taka metoda zwykle wystarcza, aby z jednej pelargonii uzyskać zdrowe, dobrze rozkrzewione młode rośliny.
